Vraagstuk bestendigen
De eerste stap van deze fase is bekijken welke implementatietools geschikt zijn voor Sportkundige beroepsproducten en welke daarvan het beste past bij jouw product.
Het is belangrijk dat de implementatie positief werkt voor de personen die uiteindelijk de effecten ervan ervaren (bijv. patiënten, cliënten, ouders, familie). Maar binnen de implementatie heb je meestal niet alleen te maken met de eindgebruikers van het product. Soms heeft iemand anders dan een gebruiker de bevoegdheid een product aan te schaffen of te besluiten dat een proces wordt veranderd. Misschien moeten sponsoren of financierders akkoord geven. Of mogelijk is een coördinator verantwoordelijk voor door te voeren veranderingen. Wanneer alle betrokken partijen positief staan tegenover het nieuwe product of proces, is de kans op een succesvolle implementatie het grootst.
Binnen deze stap onderneem je de volgende acties:
1 Breng in kaart met welke personen je te maken hebt, geef aan welke rol zij hebben en wat hun kenmerken zijn.
2 Beschrijf met welke situatie en omstandigheden je te maken hebt, denk aan: de kenmerken van ….
- De sociale context, wetgeving en regelgeving;
- De organisatie waar geïmplementeerd wordt;
- Het product.
Op basis daarvan kies je een passende implementatietool, denk bijvoorbeeld aan:
- Implementation mapping – bedoeld voor het implementeren van interventies. In vijf stappen van het achterhalen van de wensen en behoeften en kenmerken van gebruikers tot het evalueren van de implementatie-uitkomsten.
- Toolkit implementatie eHealth.
- Chrodis+ toolkit – voor het implementeren van interventies gericht op gezondheid en duurzame inzetbaarheid op de werkplek.
- Participatieve aanpak – voor bevordering van de gezondheid en veiligheid op het werk en/of de terugkeer naar werk van mensen die verzuimen.
- ACTion methodiek – voor vernieuwingen in de zorg.
- PDCA-cyclus van Movisie – gericht op sociale vraagstukken. Bestaat uit een uitwerking van de Deming cirkel (PDCA cyclus), toolkit implementatieproces en toolkit beïnvloedende factoren. Kan ingezet worden in combinatie met het meetinstrument determinanten van innovaties.
- De Stepping Stones uit CMD Methods.
Hier bedenk je hoe je de toolboxes concreet gaat inzetten. Daarbij stem je af op de fase van verandering waarin de stakeholders zich bevinden.
Vraag je voor alle stakeholders af in hoeverre zij bekend zijn met het nieuwe product of proces. Wat verwacht je dat hun houding ten opzichte van het nieuwe product of proces is (positief, neutraal, negatief)? Stakeholders zijn niet alleen de eindgebruikers van het product/de oplossing/het advies, maar bijvoorbeeld ook de personen die beslissen wat geïmplementeerd wordt. Hun belangen kunnen verschillen.
Ieder van de toolboxes hierboven helpt je om rekening te houden met kenmerken van verschillende relevante aspecten:
- Kenmerken van de sociale en politieke situatie: sluit je aan bij actuele maatschappelijke thema’s? Bij welk beleid kan je aansluiten? Etc.
- Kenmerken van de organisatie waarin geïmplementeerd wordt: bijvoorbeeld vooruitstrevend of conservatief? Met winstoogmerk of niet? Veel mensen berokken of weinig? Heterogene groep binnen de organisatie of niet? Etc.
- Kenmerken van de personen die het product gaan gebruiken of verder verspreiden: verwacht je van hen weerstand? Zullen ze het product direct kunnen gebruiken of is er uitleg nodig? Etc.
- Kenmerken van de innovatie: is het een grote verandering? Kost het (veel) geld de verandering in te zetten? Etc.
Stel doelen voor implementatie op en bepaal welke methoden en strategieën je gaat inzetten om de implementatiedoelen te bereiken.
Kijk voor meer informatie over zaken om rekening mee te houden bij het implementeren van vernieuwingen bijvoorbeeld eens hier: https://leif.me/on-the-diffusion-of-innovations-how-new-ideas-spread/.
Het uitvoeren van de acties van de implementatie staat hier centraal. Dit levert je ook informatie over hoe goed het product al is ‘geland’ binnen de organisatie.
Het implementatieplan moet eerst verder uitgewerkt worden, daarvoor moet je ook informatie verzamelen. Bijvoorbeeld: wie gaat deelnemen, wie wordt betrokken? Hoe houd je rekening met verschillen tussen wie beslist of het product wordt ingezet en wie het product gaat gebruiken? Welke betrokkenen moeten getraind en gecoacht worden?
Het uitvoeren van de stappen van implementatie volgens plan is natuurlijk het mooist. Kan dit niet binnen de looptijd van jouw opdracht? Dan draag je een uitgewerkt plan om te implementeren over aan collega’s zodat zij het kunnen uitvoeren.
Gebruik hierbij de gekozen toolbox.
In deze stap evalueer je de implementatie:
Welke implementatiedoelen zijn behaald, welke nog niet?
Ofwel: wat wordt al correct gebruikt of ingezet door de doelgroep en wat nog niet?
Kun je deze evaluatie zelf niet meer doen? Zorg dan dat het evaluatieplan overgedragen is zodat anderen kunnen bepalen in hoeverre de implementatiedoelen behaald zijn.
Gebruik hierbij de gekozen toolbox.
Bij deze laatste stap concludeer je wat goed was aan de implementatieacties tot nu toe.
Was de gebruikte implementatietool de juiste?
Zijn de gekozen implementatiedoelen de juiste geweest?
Wat kan/moet verder nog gedaan worden?
Wie gaat dit doen? Wanneer? Waarmee?
Deze stap bepaalt voor welke delen van het product of proces een nieuw implementatieplan gemaakt dient te worden en welke delen duurzaam geïmplementeerd kunnen worden. Wat goed is moet uiteraard in gebruik blijven. In de meeste toolboxes zijn hiervoor aanvullende stappen te vinden.