Stap 1:

• Formuleer wat je wilt observeren en waarom, ga je bijvoorbeeld ook aandacht besteden aan: lichaamstaal, stemgebruik, interacties en/of ruimtelijk gedrag?
• Kies het type observatie:
  • Gestructureerd: je observeert op basis van een vast schema, je weet dus vooraf heel goed op welke details je wilt letten.
  • Ongestructureerd: je observeert vrij, je weet vooraf welke vragen je beantwoord wilt krijgen en in grote lijnen waar je op wilt letten.
  • Participerend: je doet mee in de situatie, je ervaart dus zelf ook wat er gebeurt.
  • Niet-participerend: je kijkt en luistert van buitenaf, als toeschouwer.

Stap 2: Bereid je goed voor

• Kies een geschikte setting om in te observeren (veld, klas, buurtplein, etc.).
• Stel een observatieschema op (bijvoorbeeld frequentie van acties, interacties, gedrag).
• Regel toestemming (vooral in niet-publieke ruimtes).
• Bepaal of member checking geschikt is ter verhoging van de betrouwbaarheid en maak hier indien dat het geval is afspraken over.

Stap 3: Voer de observatie uit

• Noteer objectief wat je ziet (geen interpretaties).
• Gebruik aantekeningen, codes, checklist en/of video-/stemopnames.
• Observeer bij voorkeur meerdere keren om betrouwbaarheid te verhogen.

Stap 4: Werk je observaties uit

• Schrijf snel na afloop je veldnotities uit.
• Geef duidelijk aan: datum, tijd, plek, context.
• Scheid beschrijving van interpretatie.
• Indien van toepassing: voer member checking uit.

Stap 5: Analyseer de data

• Codeer thema’s (bijv. samenwerking, motivatie, conflicten).
• Zoek naar patronen of verschillen.
• Koppel je bevindingen aan je hoofd- of deelvragen.